2020.05.26 — św. Filip Neri w kościołach kongregacyjnych
św. Filip Neri w kościołach kongregacyjnych
26 maja 2020 roku
Bytów, Kongregacja Oratorium. Obraz z kościoła. Ekstaza św. Filipa Neri. Tomasz Wachowicz z Radomia. 2012 r. Akryl na płótnie. Wymiary: ok. 210 x 140 cm.
W prawym, dolnym rogu podpis artysty: T. Wachowicz / 2012
Święty ukazany w chwili doznania wizji Matki Boskiej podczas sprawowania mszy świętej. Ukazany jest w pozycji klęczącej z rozłożonymi rękami, zwrócony lekko w lewo. Głowę okoloną białym zarostem, otacza kolista aureola. Ubrany w albę i wzorzysty, czerwony ornat typu rzymskiego, spogląda na Madonnę. Przed nim leży biała lilia, atrybut czystości. Prawe, górne pole zajmuje Madonna z Dzieciątkiem, które błogosławi świętego. Madonnę otaczają obłoki z czteroma anielskimi główkami. Także po przeciwnej stronie widać delikatnie wyłaniające się z obłoków anielskie główki. Obraz wzorowany na dziele Guido Reniego z 1614 r.
Gostyń, Kongregacja Oratorium. Ołtarz boczny. Wizja św. Filipa Neri. Johann Schraudolpf z Monachium. 1868 r. Olej na płótnie. Wymiary: 170 x 100 cm.
W prawym, dolnym rogu obrazy umieszczona jest sygnatura malarza: Joh. V. Schraudolph 1868.
Obraz wzorowany na płótnie Guido Reniego z 1614 r., ukazuje świętego w pozycji klęczącej, z rozłożonymi rękami, zwrócony w lewo. Jego twarz okoloną białym zarostem otacza kolista gloria. Ubrany jest w rzymski ornat białego koloru ze złocistą, wzorzystą pretekstą. Z lewej ręki zwisa długi manipularz. Przed duchownym widać fragment ołtarza z rozłożonym mszałem. Na ziemi leży biała lilia. Nad ołtarzem, na obłokach unosi się Madonna podtrzymująca Dzieciątko z białą przepaską na biodrach. Jezus prawą rączką błogosławi świętemu. Madonna ubrana jest w szkarłatną suknię, błękitny płaszcz i biały welon. Obok Madonny, u Jej nóg wyłaniają się z obłoków dwie anielskie główki. Kolejne trzy główki anielskie widoczne są w prawym polu, wśród obłoków.
Literatura: KZSP 1961, Powiat gostyński, t. V, z. 4, s. 20; Pamiątka jubileuszu 1868, t. II, s. 13-14; Przewodnik 1971, s. 20; Sanktuarium Świętogórskiej Róży Duchownej 2005, s. 21, il. 35, 38; Przewodnik 2007, s. 35; Brzozowski 2007b, s. 26-28; Csernak 2009, s. 59, il. 68a.
Poznań, Kongregacja Oratorium. Stygmatyzacja św. Filipa Neri. Kompozycję rzeźbiarską wykonał Jacek Nowak, wg projektu Rajmunda Hałasa. 1995 r. Drewno lipowe. Wys. postaci 195 cm.
Święty w pełnoplastycznej rzeźbie i całej postaci, ukazany jest w chwili otrzymania stygmatów Ducha Świętego w katakumbach św. Sebastiana w 1544 roku. Ubrany w długą szatę sięgającą ziemi i narzuconą pelerynę, szeroko wyciąga ramiona z dłońmi skierowanymi w niebo. Na jego postać spływają świetliste strumienia wykonane z drewna. Postać i strumienie sprawione są z drewna niepolichromowanego. Całość kompozycji umieszczona jest na marmurowym cokole i ciemnym tle, wykonanym z drewna pokrytego czarną farbą. Rzeźba wraz z całą kaplicą powstała na upamiętnienie 400-lecia śmierci św. Filipa Neri.
Radom, Kongregacja Oratorium. Rzeźba św. Filipa Neri. Sławomir Gęsiak i Marek Siara. 2011 r. Sztuczny kamień. Wysokość: ok. 100 cm.
Rzeźba pełnoplastyczna w formie biustu, wznosi się na prostokątnym cokole z napisem FILIP NERI, który podtrzymuje konsola z relikwiami świętego w okrągłej kapsule. Rzeźba wykonana jest w kolorystyce kości słoniowej. Duchowny ubrany w albę i rzymski ornat z wzorzystą pretekstą, składa ręce na piersi. Głowę lekko skierowaną w lewo, okala zarost. Wzrok ma zwrócony w stronę malowanego obrazu Madonny z Dzieciątkiem. Po drugiej stronie obrazu umieszczona jest analogiczna rzeźba św. Jana Pawła II z relikwiami, a pod obrazem prostokątny płyta z relikwiami bł. Jerzego Popiełuszki.
Studzianna-Poświętne. Kongregacja Oratorium. Kaplica domowa. Relikwiarz. Złotnik nieznany. Ok. 1680 r. Srebro częściowo złocone, odlewane, trybowane, grawerowane, kameryzowane, fakturowane, cyzelowane. Wymiary: wys. 71 cm, stopa 25 x 23 cm.
Relikwiarz wznosi się na ośmiolistnej stopie z gładką, falistą kryzą. Płaszcz wypukły, dzielony płytkimi wgłębieniami na cztery pola mniejsze i cztery większe, przechodzi w krótką, masywną szyjkę. Mniejsze pola wypełniają pojedyncze kwiaty anemonu i piwonii na krótkich łodyżkach z mięsistymi listkami. Pola większe zdobią kartusze utworzone z obłoków. Lustra kartuszy wypełniają postacie anielskie w zróżnicowanych kompozycjach: 1. dwa anioły ujęte w popiersiu, trzymają zwoje, na jednym jest czytelny napis z Ps. 112,1 – Laudate Pueri Dominum (tłum. Chwalcie dziatki Pana); 2. trzy anioły z których jeden trzyma plakietę z jezuickim monogramem „IHS” i pokazuje drugiemu aniołowi, a trzeci dzierży pochodnię; 3. dwa anioły w popiersiu, trzymające otwartą księgę; 4. trzy anioły – jeden trzyma krzyż, drugi kadzielnicę, a trzeci dzwonek i plakietę z wizerunkiem ekstazy św. Filipa Neri. Szyjkę nakrywa wieniec listków. Trzon składa się ze zwielokrotnionych pierścieni ujmujących owoidalny nodus, otoczony trzema plastycznymi figurkami anielskimi w konchowych wnękach. Aniołowie z rękami złożonymi do modlitwy, ubrani są w długie suknie z podwiniętymi rękawami i tuniki przepasane w stanie. Pola między wnękami zdobią pojedyncze kwiaty anemonu na ulistnionych łodyżkach. Na trzonie usadzona jest pełnoplastyczne figurka św. Filipa spoczywająca na obłokach. Od przodu do obłoków przytwierdzona jest anielska główka w długich, lokowanych włosach i rozpostartych skrzydłach. Na skrzydłach anielskich umieszczone są trzy białe kamienie jubilerskie. Święty ubrany w albę i skrzypcowy ornat oraz manipularz, ma ręce wyciągnięte w geście sprawowania mszy świętej. Głowę okoloną krótkim zarostem otacza promienisto-płomienista gloria z punktowanym napisem: Ave dulcis Mater Christi (tłum. Witaj słodka Matko Chrystusa). Glorię zdobią trzy czerwone kamienie jubilerskie. Na piersi świętego umieszczona jest kapsuła na relikwię w kształcie serca, podwieszona do filigranowej taśmy. Czoło kapsuły zdobią na przemian promienie faliste i sztyletowe. Ornat dekorują sploty bujnych liści z kwiatami piwonii, anemonu, narcyza trąbkowego i tzw. kwiatu akantu. Pretekstę ornatu zdobią dwa czerwone kamienie jubilerskie oraz srebrne aplikacje: w owalu mariogram „MARIA” i chrystogram jezuicki „IHS” oraz łaciński krzyżyk treflowy z figurką Chrystusa. Całą postać świętego otacza złocona mandorla, z której wychodzą promienie w układzie: trzy promienie sztyletowe przedzielają pojedyncze promienie faliste. Obręcz mandorli dekorują aplikowane, srebrne główki anielskie – cztery po prawej i cztery po lewej stronie. Od rewersu ornat zdobią analogiczne sploty liściasto-kwietne, a pretekstę tworzą pasy filigranowe i dwa kamienie – czerwony i żółty. Sercowatą kapsułę na relikwie okala otok promieni sztyletowych i falistych. Na szczycie głowy świętego widoczna jest okrągła tonsura.
Literatura: Wiśniewski 1913, s. 249-250; Zabawa 1992, s. 18, il. 35.
Tarnów, Kongregacja Oratorium. Ołtarz z figurą św. Filipa Neri. Anatol i Bogdana Drwalowie z Tarnowa. Lata 60 XX w. Drewno częściowo polichromowane. Wymiary: wys. ok. 220 cm.
Tłem dla figury św. Filipa jest cała ściana lewej nawy bocznej, pokryta kolorową mozaiką. Na mozaice w lewym, górnym rogu widnieje gołębica Ducha Świętego i strumienie złocistego światła spływające na rzeźbę świętego. W lewym polu dolnym mozaiki, przedstawiona jest trójka młodzieńców na tle drzew, wpatrzonych w świętego. Jeden z nich trzyma w ręku książkę. Nad mensą ołtarzową wznosi się figura św. Filipa, odzianego z sutannę z rozpiętym, białym kołnierzykiem i peleryną narzuconą na ramiona. Sutannę przewiązuje szeroki pas. Głowę okoloną ciemnym zarostem otacza złocista aureola. W prawej ręce trzyma czerwony płomień, a lewą wyciąga w kierunku młodzieńców. Jego szeroko otwarte oczy wpatrzone są w niebo. Stipes ołtarza pokrywa mozaika przedstawiająca herb Oratorianów – w kartuszu trzy sześcioramienne gwiazdy i gorejące serce z odkształconymi żebrami. Na banderoli otaczającej kartusz widać napis: ORATORIUM SANCTI PHILIPPI NERII.
Tomaszów Mazowiecki, Kongregacja Oratorium. Św. Filip Neri na tle bazyliki św. Piotra w Rzymie i ogrodów watykańskich. Jan Moczydłowski z Białegostoku. 1989 r. Polichromia ścienna. Wymiary: ok. 780 x ok. 260 cm.
Wizerunek umieszczony w ołtarzy bocznym, ukazuje świętego w całej postaci, z głową okoloną szpakowatym zarostem zwróconą lekko w lewo i oczami wzniesionymi w górę. Głowę okala świetlisty nimb. Ubrany jest w błękitną sutannę z białym kołnierzykiem i długim, grafitowym płaszczem narzuconym na ramiona. Prawą ręką dotyka piersi. W lewej trzyma księgę i różaniec. Na dole z prawej strony widnieje zarys bazyliki św. Piotra, a z lewej fragment ogrodów watykańskich.
opracowanie: ks. Henryk Brzozowski COr


Prezentacja
Nasi święci
Wspomnienia liturgiczne
Aktualności
Bytów
Celle
Gostyń
Poznań
Radom
Studzianna
Tarnów
Tomaszów Mazowiecki
